Review sách

Gối đầu lên cỏ – Một bức tranh hư ảo của Natsume Soseki

Gối đầu lên cỏ là một kiệt tác diễm ảo. Nó lơ lửng trong một làn sương giữa hoang sơ và hiện đại, giữa Đông và Tây, giữa xa xưa và nay. Giữa bình an và khói lửa, giữa thơ Haiku và tiểu thuyết. Trong cái không khí lãng đãng dư tình, Gối đầu lên cỏ như một bức tranh thanh tao, nhẹ nhõm, mà gợi lên đầy những trăn trở, suy tư của kẻ say sưa quý mến nghệ thuật.

Câu chuyện bắt đầu khi chàng họa sĩ Tokyo quyết định trở thành một người lữ khách dấn bước vào thôn làng miền núi. Rời xa những dấu vết của đời sống sôi động, hiện đại, chàng theo một cuộc hành trình, với khao khát tìm ra được một thế giới khác.

Gối đầu lên cỏ – Một bức tranh hư ảo của Natsume Soseki

Chàng đi tìm kiếm cái đẹp, để mong sao có thể sáng tạo nên được những bức tranh kì diệu hơn, nhưng trong suốt khoảng thời gian ấy, chàng không vẽ được gì. Chàng đắm chìm vào cảnh sắc thiên nhiên và dần phát triển thêm nhận thức của mình về những nét đẹp hiện hữu trong cuộc sống

Chàng đã đặt ra những suy nghĩ của mình vào hội họa, thơ ca và những trải nghiệm cần có trong quá trình sáng tác. Bởi thế trong tác phẩm xuất hiện không ít những bài thơ haiku cùng với nhận định về các quá trình lịch sử nghệ thuật.

Với lối dẫn dắt như vậy, gần như câu chuyện không có gì đặc biệt, không có kịch tính cũng không có tình yêu lãng mạn. Người nghệ sĩ bằng lòng làm khách lãng du để tìm cái đẹp trong trẻo, không vướng chút bụi trần.

Có vẻ như phong cảnh thôn làng miền núi đơn sơ đã chứa đựng những gì chàng cần tìm kiếm, từ hòn đá, gốc cây, hoa cải trên đồng đến những con chim chiền chiện. Thế nhưng, bức tranh chàng muốn vẽ vẫn còn thiếu thần thái từ con người. Cho đến khi chàng gặp người thiếu phụ Nami.

Nami là một hình bóng mờ ảo, như mây như khói, nàng mang đến sự huyền diệu của hành trình tìm kiếm: “Sự huyền ảo chỉ xuất hiện ở lằn ranh mập mờ giữa hai thế giới”.

Những lần gặp gỡ giữa chàng họa sĩ và nàng Nami là hành trình tìm kiếm cảm xúc. Chàng họa sĩ mong muốn nắm bắt cảm xúc của cô gái và Nami cố gắng truyền đạt cách nhìn của nàng về cuộc sống nhân sinh như một nghệ sĩ trình diễn hình ảnh.

Cuốn sách Gối đầu lên cỏ được viết vào năm 1906 và là tác phẩm thứ năm của tác giả Natsume Soseki. Không chỉ có một vẻ đẹp của nghệ thuật, cả tác phẩm là những lời tâm sự về nhân sinh quan, triết học và tình người. Có lẽ do tác giả chọn ngôi thứ nhất để kể chuyện mà tâm lý nhân vật được khai thác triệt để và đầy sâu sắc.

Trong truyện, rất ít sự kiện về cuộc đời nhân vật chính mà chủ yếu là ý tưởng và sự hình thành một tác phẩm nghệ thuật. Hành trình tìm kiếm cái đẹp không dục vọng đã kết thúc một cách bất ngờ và nhanh chóng như thể tất cả những nét vẽ chỉ chờ duy nhất sự chấm phá cuối cùng.

Tác giả Natsume Soseki viết Gối đầu lên cỏ theo bút pháp hội họa, với một hệ thống ngôn ngữ đẹp đẽ, lấp lánh, ắp đầy không khí của văn chương cổ xưa. Nên lối viết rất cầu kỳ, chậm rãi, lại rủ rỉ những cảm xúc rất mơ hồ nên đôi khi khiến độc giả cảm thấy gian nan trong việc nắm bắt tác phẩm. Nhưng nếu có thể mở lòng thư thản mà tiếp cận cái không khí lơ đãng ấy, hẳn các bạn độc giả sẽ say mê đến mụ mị.

Gối đầu lên cỏ tuy khó nắm bắt nhưng đôi khi với một cuốn sách, người đọc chỉ cảm và chỉ thưởng thức cái không khí chứ không thực cần phải nắm bắt câu chuyện. Đó cũng là cái ý nhị sâu kín của văn chương dư tình mà tác giả Natsume  Soseki là một kẻ cực kỳ giỏi.

Tác phẩm lãng đãng phiêu diêu như sương khói. Cuốn sách Gối đầu lên cỏ giống một bức tranh thủy mặc, đầy hư ảo lẩn khuất trong những màn sương đục mờ. Để rồi từ ấy chỉ thêm vài nét chấm phá là có thể trở thành một bức tranh hoàn hảo.

Tác giả Natsume Soseki hấp thụ văn học cổ điển Trung Quốc, say mê văn hóa truyền thống Nhật Bản và hiểu biết sâu sắc văn học, nghệ thuật nước Anh nên ông đem nỗi đam mê cùng những ảnh hưởng đó vào truyện một cách tinh tế và thông suốt.

Đọc xong cuốn sách Gối đầu lên cỏ sẽ khiến độc giả có cảm giác mình cũng vừa kết thúc một hành trình học hỏi về văn hóa Nhật Bản. Nếu là người yêu thích văn học và văn hóa Nhật thì thực sự Gối đầu lên cỏ là cuốn sách mà người đọc khó có thể bỏ qua được.

Đôi nét về tác giả:

Natsume Soseki (9/2/1867-9/12/1916): Tên thật Natsume Kinosuke là nhà văn cận hiện đại lớn của Nhật Bản. Ông nổi tiếng vì thuộc thế hệ những trí thức tinh hoa theo khuynh hướng sáng tạo văn hóa từ cuộc đối đầu Phương Đông và phương Tây thời kỳ Minh Trị, là một trong những chủ soái của trường phái văn chương tâm lý cao sang bút chiến với chủ nghĩa tự nhiên trên văn đàn Nhật Bản những năm đầu thế kỉ XX.

Natsume Soseki được các nhà phê bình văn học đánh giá là: “một trong ba trụ cột của văn học hiện đại Nhật Bản” cùng thời Mori Ogai và Akutagawa Ryunosuke.

Sách cùng chủ để

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *