Review sách

[Cảm nhận sách] Cảm nhận về cuốn sách “Cổ học tinh hoa” Lối cũ ta về…

Ngay cả khi ngôi nhà mới đã được xây xong (thậm chí là những tòa cao ốc hiện đại) thì chúng ta vẫn nên cần có một lối cũ để có thể tìm về được mảnh vườn xưa, nơi có những ký ức của cá nhân và cả cộng đồng trong đó nữa (Cảm nhận về cuốn sách “Cổ học tinh hoa” Lối cũ ta về…)

Trong một xã hội mà cái cũ vẫn chưa qua, thì cái mới đã tới, những giá trị mới vẫn chưa được thiết lập, những giá trị cũ cơ hồ sẽ bị xóa bỏ ngay trong nay mai.

Những người luôn tâm huyết với số mệnh văn hóa của cộng đồng có lẽ không khỏi sốt ruột và nóng lòng muốn làm một cái gì đó để có thể níu giữ những tinh hoa vốn cũ đã từng góp phần tạo ra hồn cốt của dân tộc trong suốt cả nghìn năm nay. Cổ học tinh hoa của tác giả Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc (1890 – 1942) và Tử An Trần Lê Nhân (1887 – 1975) cũng là một cố gắng đầy hy vọng như thế đó

Trong bối cảnh xã hội giao thời vào những năm 20 của thế kỉ XX, với vai trò là một nhà sư phạm, Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân đẫ cảm thấy vô cùng lo lắng trước quy luật “có mới nới cũ” của con người, sợ rằng “cựu học phải lùi lại và (…) mai một đi mất” cho nên đã biên soạn ra cuốn sách Cổ học tinh hoa nhằm hướng đến mục đích “mong các bạn thiếu niên ta nhớ đến nguồn gốc từ bao nhiêu nghìn năm trước”.

Cảm nhận về cuốn sách "Cổ học tinh hoa" Lối cũ ta về…

Cảm nhận về cuốn sách “Cổ học tinh hoa” Lối cũ ta về…

Đã hơn 90 năm trôi qua, cuốn sách đã được tái bản nhiều lần, tuy nhiên nó vẫn có một giá trị không thể thay thế được trong đời sống tri thức nước nhà. Được xuất bản lần đầu vào năm 1925, tác phẩm gồm có hai quyển, tổng cộng có 250 mẩu chuyện nhỏ, Cổ học tinh hoa chính là một atlat bỏ túi về tinh hoa triết học – tư tưởng Trung Quốc cổ đại, nổi bật nhất chính là tinh hoa học thuật của bách gia thời Tiên Tần.

Cuối mỗi câu chuyện, tác giả còn viết thêm phần Lời bình có tính gợi mở, được dẫn dắt một cách thuận tiện cho độc giả đương thời (những năm 1920) và đương đại (đầu thế kỉ XXI). Là những người có cả cựu học và tân học, Hán học và Tây học, Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân đã đưa vào trong phần Lời bình của mỗi câu chuyện một cái nhìn đầy mới mẻ so với đương thời, cho dù cho đến thời đại ngày nay không phải có những nhận xét, bình luận của hai ông đã trở thành xưa cũ.

Đọc Cổ học tinh hoa, chúng ta sẽ có thể thấy được ở đây những câu chuyện ta đã bắt gặp đâu đó trong những trang sách vở, phim truyện như “nếm mật nằm gai”, “mâu thuẫn”, “tri kỷ”, “chính danh”, “tái ông mất ngựa”… thậm chí là cả những chuyện khả thủ của một kẻ đáng ghét trong mắt con người Việt Nam như Mã Viện.

Khi viết Cổ học tinh hoa, cảm hứng giao thời của tác giả được thể hiện một cách mạnh mẽ. Ta sẽ bắt gặp đâu đó trong bộ sách này là những lời cảm thán về thế đạo nhân tâm, về thế thái nhân tình của tác giả chẳng hạn như: “Thời buổi mạt tục”, “Thời đại phong hóa suy đồi này”,…

Yếu tố tạo nên sự hấp dẫn trong bộ sách này chính là tính hệ thống của các câu chuyện, giọng văn mang đậm dấu ấn của văn chương quốc ngữ vào đầu thế kỉ XX, tuy sơ khai mộc mạc nhưng vẫn giữ được trong đó là sự nhịp nhàng, uyển chuyển của văn học nhà nho, được chính những “người trong cuộc” viết ra và chia sẻ.

Khi nói đến giai đoạn giao thời (1900 – 1930), chúng ta vẫn hình dung ra đó chính là thời mà ngôi nhà cũ thì sắp sập đổ trong khi ngôi nhà mới thì vẫn chưa kịp xây, mà Cổ học tinh hoa chính là một yếu tố có thể giúp cho ngôi nhà cũ kia khỏi sập đổ

Không phải ngẫu nhiên mà Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân đã mở đầu bộ sách này bằng truyện Không quên được cái cũ. Truyện xoay quanh một người đàn bà đi cắt cỏ thì tự dưng nhớ đến cái trâm cài đầu bằng cỏ thi đã bị mất trong lần đi cắt cỏ trước đó cho nên thị đã ngồi khóc vì cái trâm đó là một “vật cũ”, “dùng đã lâu, mà ngày nay không sao thấy lại được nữa”.

Cổ học tinh hoa là một bộ sách đã chạm được vào tâm hồn chúng ta, bởi ngay cả khi ngôi nhà mới đã được xây xong (thậm chí đó là những tòa cao ốc hiện đại) thì chúng ta vẫn cần có một lối cũ để có thể tìm về được ngôi nhà xưa, mảnh vườn xưa, nơi có những ký ức của cá nhân chúng ta và cả cộng đồng trong đó.

Và có phải, trong mỗi con người chúng ta, ai đó đều có một chút hoài cổ, yếu mềm của “người đàn bà cắt cỏ thi” ở sâu bên trong trái tim mình?

Sách cùng chủ để

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *